{"id":650,"date":"2017-08-17T14:40:12","date_gmt":"2017-08-17T12:40:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/?p=650"},"modified":"2026-02-11T13:15:28","modified_gmt":"2026-02-11T12:15:28","slug":"depart-collaborateur-protection-donnees","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/depart-collaborateur-protection-donnees\/","title":{"rendered":"D\u00e9part d\u2019un collaborateur : prot\u00e9ger vos donn\u00e9es"},"content":{"rendered":"<header class=\"entry-header has-dark-background-color entry-header--has-illustration entry-header--has-illustration--generic\">\n\t<div class=\"container\">\n\t\t<div class=\"entry-header__row row align-center\">\n\t\t\t<div class=\"col col-lg-7 col-xlg-6 entry-header__content\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"component component-single-header\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"entry-header__misc text--subtitle text--uppercase text--small\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/categorie\/management-et-rh\/\" class=\"entry-header__link\">Management &amp; RH<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"entry-title-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"entry-title\">\n\t\t\t\t\t\tD\u00e9part d\u2019un collaborateur : prot\u00e9ger vos donn\u00e9es\t\t\t\t\t<\/h1>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"entry-header__description\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<div class=\"single-post-details container\">\n\t\t<div class=\"col\">\n\t\t\t<span class=\"posted-on \">Publi\u00e9 le <time class=\"entry-date published\" datetime=\"2017-08-17T14:40:12+02:00\">17 ao\u00fbt 2017<\/time><\/span><span class=\"reading-time\"> min de lecture<\/span>\n\t\t<button\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\tclass=\"social-share-button button button--icon button--secondary js-social-share-button\"\n\t\t\tdata-share-title=\"D\u00e9part d\u2019un collaborateur : prot\u00e9ger vos donn\u00e9es\"\n\t\t\tdata-share-url=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/depart-collaborateur-protection-donnees\/\"\n\t\t\tdata-share-text=\"Veuillez lire cet article int\u00e9ressant\"\n\t\t>\n\t\t\t<span class=\"social-share-button__share-label\">Partager<\/span>\n\t\t\t<span class=\"social-share-button__copy-label\" hidden>Copier le lien<\/span>\n\t\t\t<span class=\"social-share-button__copy-tooltip\" aria-hidden=\"true\" hidden>Copi\u00e9<\/span>\n\t\t<\/button>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/header>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-post-author has-dark-background-color alignfull\">\n\t<div class=\"container\">\n\t\t<div class=\"col\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"co-authors\">\n\t\t\t\t\t\n\t\t<div class=\"entry-author-wrapper\">\n\t\t\t<a class=\"entry-author\" href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/author\/christopheadam\/\">\n\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Christophe-Adam-350x350.jpg\" class=\"entry-author__image\" alt=\"Christophe Adam\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Christophe-Adam-350x350.jpg 350w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Christophe-Adam-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2024\/07\/Christophe-Adam.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 40px) 100vw, 40px\" \/>\t\t\t\t<span class=\"entry-author__name\">Christophe Adam<\/span>\n\t\t\t<\/a>\n\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le d\u00e9part d\u2019un collaborateur n\u2019est pas toujours simple \u00e0 g\u00e9rer. Focalis\u00e9es sur les aspects juridiques, de nombreuses entreprises n\u00e9gligent le contr\u00f4le des acc\u00e8s aux informations.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les risques ne sont pas toujours l\u00e0 o\u00f9 on les attend. Les fuites d\u2019informations sensibles ne proviennent pas toujours d\u2019une infiltration externe. La menace est tr\u00e8s souvent \u00e0 l\u2019int\u00e9rieur de l\u2019organisation ! En France,&nbsp;<strong>6 employ\u00e9s sur 10 ayant quitt\u00e9 leur entreprise au cours des 12 derniers mois conservent des donn\u00e9es confidentielles<\/strong>&nbsp;(\u00c9tude du Ponemon Institute \u201cWhat\u2019s Yours is Mine: How Employees are Putting Your Intellectual property at Risk\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Par jalousie (manque de consid\u00e9ration de ses sup\u00e9rieurs), cupidit\u00e9 (revente de documents \u00e0 des concurrents) ou vengeance, un salari\u00e9 peut volontairement voler des donn\u00e9es. Mais seuls 28 % des fuites d\u2019information internes sont de nature malveillante : dans la majorit\u00e9 des cas, des&nbsp;<strong>employ\u00e9s pensent qu\u2019il est l\u00e9gitime de s\u2019approprier les fichiers sensibles sur lesquels ils travaillaient<\/strong>.<br>Les entreprises font face \u00e0 un dilemme : comment partager des donn\u00e9es critiques entre diff\u00e9rents m\u00e9tiers sans risquer des fuites alors que le BYOD et les cl\u00e9s USB sont des usages courants ? Par ailleurs, de plus en plus de salari\u00e9s ont conscience que la data est monnayable&nbsp;!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-le-recours-a-la-justice-encore-peu-efficace\">Le recours \u00e0 la justice encore peu efficace<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Et le recours \u00e0 la justice ne garantit pas d\u2019obtenir gain de cause. En France, une premi\u00e8re sanction pour vol de fichiers num\u00e9riques a \u00e9t\u00e9 prononc\u00e9e en 2011. Apr\u00e8s avoir copi\u00e9 sur une cl\u00e9 USB des informations de son ancien employeur, une personne tente de les revendre pour obtenir de l\u2019argent et cr\u00e9er ainsi sa soci\u00e9t\u00e9. Un jugement la condamne \u00e0 3 mois de prison avec sursis. Par manque de preuve du dommage caus\u00e9, son ex-employeur ne touchera pas les 750.000 \u20ac de dommages et int\u00e9r\u00eats r\u00e9clam\u00e9s. En 2016, la Cour de cassation a rejet\u00e9 le pourvoi d\u2019une entreprise qui avait port\u00e9 plainte contre un ancien collaborateur pour suppression de donn\u00e9es informatiques. L\u00e0 aussi, le caract\u00e8re volontaire de l\u2019atteinte n\u2019avait pas \u00e9t\u00e9 \u00e9tabli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Face \u00e0 cette menace, il convient d\u2019\u00eatre pragmatique tout en \u00e9tant plus vigilant. Pour rester agiles et performantes, les entreprises doivent anticiper ces risques en prenant deux types de mesure.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-des-mesures-organisationnelles\">Des mesures organisationnelles<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>La r\u00e9daction de\u00a0<strong>clauses de confidentialit\u00e9, de non-concurrence et de restitution des documents critiques<\/strong>;<\/li>\n\n\n\n<li>La r\u00e9daction d\u2019une charte informatique afin de sensibiliser et de dissuader les salari\u00e9s ;<\/li>\n\n\n\n<li>Une\u00a0<strong>check-list pr\u00e9cise lors des d\u00e9parts<\/strong>\u00a0: en \u00e9troite collaboration avec la DRH et le service juridique, la DSI doit \u00e9tablir des proc\u00e9dures de r\u00e9cup\u00e9ration du mat\u00e9riel, de suppression et d\u2019archivage des donn\u00e9es de l\u2019employ\u00e9.<\/li>\n\n\n\n<li>La fermeture des comptes : la DSI doit couper le plus rapidement possible les acc\u00e8s des personnes quittant l\u2019entreprise ou les actualiser s\u2019ils changent de service. Cette mesure est encore trop souvent n\u00e9glig\u00e9e. Selon une \u00e9tude de Varonis, un sp\u00e9cialiste de la protection de donn\u00e9es, aupr\u00e8s de 80 organisations, environ 450 000 comptes \u00e9taient toujours actifs alors que leurs utilisateurs \u00e9taient partis\u2026<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-des-approches-techniques-nbsp\">Des approches \u00ab techniques \u00bb&nbsp;:<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>La classification des donn\u00e9esSelon la m\u00eame \u00e9tude de Varonis, 47 % des organisations laissent au moins 1 000 fichiers sensibles accessibles \u00e0 tous leurs employ\u00e9s. Il est indispensable d\u2019\u00e9tablir une priorisation afin de renforcer la s\u00e9curit\u00e9 des informations strat\u00e9giques.<\/li>\n\n\n\n<li>La limitation des acc\u00e8sPartager des donn\u00e9es ne signifie pas le libre acc\u00e8s g\u00e9n\u00e9ral. Tous les collaborateurs n\u2019ont pas besoin d\u2019acc\u00e9der \u00e0 tous les documents. Il est indispensable de limiter les connexions en fonction des m\u00e9tiers.<\/li>\n\n\n\n<li>Un tra\u00e7age des \u00e9changesUne cartographie du SI, et en particulier des donn\u00e9es sensibles, permet notamment de d\u00e9tecter des tentatives de fuites et de disposer de preuves pr\u00e9cises en cas de recours devant la justice. Mais la mise en place de cette surveillance exhaustive implique l\u2019accord du service juridique.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toutes ces mesures doivent certes vous permettre d\u2019\u00e9viter le sc\u00e9nario catastrophe en cas de d\u00e9part conflictuel d\u2019un de vos collaborateurs. Mais plus g\u00e9n\u00e9ralement vous permettre d\u2019optimiser les \u00e9changes quotidiens aupr\u00e8s de vos collaborateurs d\u2019un environnement de travail de plus en plus d\u00e9mat\u00e9rialis\u00e9 et mobile. Plus de s\u00e9curit\u00e9, pour une meilleure communication et in fine, une meilleure collaboration.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pour en savoir plus sur les&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/\">solutions Sage<\/a><\/p>\n\n<section class=\"more-topics alignfull has-grey-light-background-color wp-block-sage-post-topics\">\n\t<div class=\"container\">\n\t\t<div class=\"row\">\n\t\t\t<div class=\"col col-12 col-lg-4\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"more-topics__title h2\">Parcourir plus de sujets depuis cet article<\/h3>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"col col-12 col-lg-8\">\n\t\t\t\t<ul class=\"post-tags__list\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"post-tags__item\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/tag\/cybersecurite-ou-securite-informatique\/\" class=\"post-tags__link button button--secondary\">\n\t\t\t\t\t\t\t\tCybers\u00e9curit\u00e9 ou s\u00e9curit\u00e9 informatique\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"post-tags__item\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/tag\/donnees\/\" class=\"post-tags__link button button--secondary\">\n\t\t\t\t\t\t\t\tData &#8211; stockage &#8211; collecte et traitement\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"post-tags__item\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/tag\/rh-et-fiche-de-paie\/\" class=\"post-tags__link button button--secondary\">\n\t\t\t\t\t\t\t\tPaie &amp; RH\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/section>\n\n<div class=\"alignfull wp-block-sage-related-posts\">\n\t<section class=\"related-posts card-grid has-dark-background-color\">\n\t<div class=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"row\">\n\t\t\t\t<div class=\"col\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"related-posts__heading related-posts__heading--featured h1\">Explorez plus d&#039;articles<\/h2>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div class=\"row related-posts__featured\">\n\t\t\t\t<div class=\"col card-grid__item\">\n\t\t\t\t\t<article\n\t\tclass=\"card-post related-post related-post-0 post-29938 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-legal-et-reglementation tag-paie tag-rh-et-fiche-de-paie tag-reglementation business_type-artisans-et-petites-entreprises business_type-petites-et-moyennes-entreprises business_type-expertise-comptable industry-btp industry-industrie industry-negoce industry-services card-post--is-clickable\"\n>\n\t<div class=\"card-post__media-wrapper\">\n\t\t<figure class=\"card-post__media\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1440\" height=\"810\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/04\/GettyImages-1327127856-1440x810.jpg\" class=\"card-post__image\" alt=\"DSN de substitution 2026 : comprendre les corrections Urssaf\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/04\/GettyImages-1327127856-684x384.jpg 684w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/04\/GettyImages-1327127856-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/04\/GettyImages-1327127856-1440x810.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (min-width: 48em) 250px, (min-width: 30em) 100vw, 100vw\" \/>\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t<\/div>\n\n\t<div class=\"card-post__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__label\">Recommand\u00e9<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__meta\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"posted-on \"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2026-06-23T10:00:00+02:00\">23 juin 2026<\/time><\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"reading-time\">7 min de lecture<\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<p class=\"card-post__title h3\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a\n\t\t\t\t\tclass=\"card-post__title-link\"\n\t\t\t\t\thref=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/dsn-substitution-2026\/\"\n\t\t\t\t>\n\t\t\t\n\t\t\tDSN de substitution : comprendre la nouvelle phase de correction des anomalies Urssaf\n\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/p>\n\n\t\t\n\t\t\t\t\t<p class=\"card-post__description\">\n\t\t\t\tEn juin 2026, la DSN de substitution entre dans sa premi\u00e8re phase effective. Ce dispositif permet \u00e0 l\u2019Urssaf de corriger certaines anomalies d\u00e9claratives qui ont \u00e9t\u00e9 signal\u00e9es aux employeurs, mais qui n\u2019ont \u00e9t\u00e9 ni rectifi\u00e9es ni contest\u00e9es dans les d\u00e9lais. Pour les gestionnaires de paie, cette \u00e9volution confirme l\u2019importance de traiter les anomalies DSN au [&hellip;]\t\t\t<\/p>\n\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"row related-posts__non-featured\">\n\t\t\t\t<div class=\"col col-12\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"related-posts__heading related-posts__heading--more h4\">En savoir plus sur ce sujet<\/h2>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"col col-6 col-lg-3 card-grid__item\">\n\t\t\t\t\t\t<article\n\t\tclass=\"card-post related-post related-post-1 post-29772 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-digitalisation-et-tendances tag-comptabilite tag-donnees tag-ia-digitalisation business_type-artisans-et-petites-entreprises business_type-petites-et-moyennes-entreprises business_type-expertise-comptable industry-btp industry-industrie industry-negoce industry-services\"\n>\n\t\t\t<a\n\t\t\tclass=\"card-post__link\"\n\t\t\thref=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/connectee-a-100-des-donnees-contextuelles-ia-universelle\/\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t<figure class=\"card-post__media\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"384\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1397606538-684x384.jpg\" class=\"card-post__image\" alt=\"IA Sage donn\u00e9es contextuelles\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1397606538-684x384.jpg 684w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1397606538-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1397606538-1215x810.jpg 1215w\" sizes=\"auto, (min-width: 48em) 250px, (min-width: 30em) 100vw, 100vw\" \/>\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/figure>\n\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__meta\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"posted-on \"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2026-05-13T18:44:37+02:00\">13 mai 2026<\/time><\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"reading-time\">4 min de lecture<\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<p class=\"card-post__title h5\">\n\t\t\tConnect\u00e9e \u00e0 100 % des donn\u00e9es contextuelles\u00a0: vers une IA universelle\t\t<\/p>\n\n\t\t\t<\/a>\n\t\n\t\n\t\t\n\t\n\t<\/article>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"col col-6 col-lg-3 card-grid__item\">\n\t\t\t\t\t\t<article\n\t\tclass=\"card-post related-post related-post-2 post-29660 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-interviews-clients tag-comptabilite tag-daf-directeur-administratif-financier tag-donnees tag-temoignages-clients business_type-petites-et-moyennes-entreprises industry-services\"\n>\n\t\t\t<a\n\t\t\tclass=\"card-post__link\"\n\t\t\thref=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/la-lpga-mesure-sa-perfomance-en-temps-reel-temoignage\/\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t<figure class=\"card-post__media\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"384\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/ladies-pro-golf-assoc-lpga-sage-intacct-temoignage-article-684x384.jpg\" class=\"card-post__image\" alt=\"La LPGA organise le golf professionnel au f\u00e9minin aux \u00c9tats-Unis. Avec Sage Intacct, l\u2019association franchit un cap et se projette sereinement dans l\u2019avenir.\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/ladies-pro-golf-assoc-lpga-sage-intacct-temoignage-article-684x384.jpg 684w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/ladies-pro-golf-assoc-lpga-sage-intacct-temoignage-article-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/ladies-pro-golf-assoc-lpga-sage-intacct-temoignage-article-1440x810.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (min-width: 48em) 250px, (min-width: 30em) 100vw, 100vw\" \/>\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/figure>\n\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__meta\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"posted-on \"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2026-04-29T11:45:57+02:00\">29 avril 2026<\/time><\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"reading-time\">5 min de lecture<\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<p class=\"card-post__title h5\">\n\t\t\tLa LPGA mesure sa performance en temps r\u00e9el\u00a0\t\t<\/p>\n\n\t\t\t<\/a>\n\t\n\t\n\t\t\n\t\n\t<\/article>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"col col-6 col-lg-3 card-grid__item\">\n\t\t\t\t\t\t<article\n\t\tclass=\"card-post related-post related-post-3 post-26897 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-legal-et-reglementation tag-facture-electronique tag-ia-digitalisation tag-rh-et-fiche-de-paie business_type-artisans-et-petites-entreprises business_type-petites-et-moyennes-entreprises business_type-expertise-comptable industry-btp industry-industrie industry-negoce industry-services\"\n>\n\t\t\t<a\n\t\t\tclass=\"card-post__link\"\n\t\t\thref=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/notes-de-frais-et-facture-electronique-tout-comprendre\/\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t<figure class=\"card-post__media card-post__media--video\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"384\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/08\/Mar2025_Construction-Commerical_0752-684x384.jpeg\" class=\"card-post__image\" alt=\"Une salari\u00e9 au t\u00e9l\u00e9phone face \u00e0 son ordinateur\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/08\/Mar2025_Construction-Commerical_0752-684x384.jpeg 684w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/08\/Mar2025_Construction-Commerical_0752-768x512.jpeg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2025\/08\/Mar2025_Construction-Commerical_0752-1214x810.jpeg 1214w\" sizes=\"auto, (min-width: 48em) 250px, (min-width: 30em) 100vw, 100vw\" \/>\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__play-video\">\n\t\t\t\t\t\t<svg role=\"presentation\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" class=\"card-post__play-icon svg-icon\" width=\"28\" height=\"28\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewbox=\"0 0 33 36\"><path d=\"M3.947.936C1.889 1.016 0 2.661 0 4.878v27.11c0 2.956 3.36 4.896 5.999 3.463l24.965-13.555c2.715-1.474 2.715-5.451 0-6.925L6 1.416a3.96 3.96 0 0 0-2.052-.48Zm.032 2.6c.232-.001.475.058.713.187L29.66 17.28c.986.535.986 1.774 0 2.309L4.692 33.144c-.952.517-1.999-.088-1.999-1.155V4.878c0-.533.261-.95.642-1.17.19-.11.411-.171.644-.172\" \/><\/svg>\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/figure>\n\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__meta\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<svg role=\"presentation\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" width=\"24\" height=\"24\" class=\"card-post__meta-icon svg-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewbox=\"0 0 24 24\"><path d=\"M5.25 3C3.74 3 2.5 4.24 2.5 5.75v12.5C2.5 19.76 3.74 21 5.25 21h14c1.51 0 2.75-1.24 2.75-2.75V5.75C22 4.24 20.76 3 19.25 3zm0 1.5h14c.699 0 1.25.551 1.25 1.25v12.5a1.24 1.24 0 0 1-1.25 1.25h-14A1.24 1.24 0 0 1 4 18.25V5.75c0-.699.551-1.25 1.25-1.25m.25.75a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5H6a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm13 0a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5h.5a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm-8.25 2.751A1.248 1.248 0 0 0 9 9.251v5.5c0 .442.231.849.613 1.074.389.231.846.237 1.239.021l5.001-2.751c.396-.219.646-.639.646-1.094s-.25-.876-.646-1.095l-.001-.001-5.002-2.751a1.25 1.25 0 0 0-.601-.153zM5.5 8.25a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5H6a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm13 0a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5h.5a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm-8 1.423L14.731 12 10.5 14.328zm-5 1.577a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5H6a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm13 0a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5h.5a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm-13 3a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5H6a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm13 0a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5h.5a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm-13 3a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5H6a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5zm13 0a.5.5 0 0 0-.5.5v.5a.5.5 0 0 0 .5.5h.5a.5.5 0 0 0 .5-.5v-.5a.5.5 0 0 0-.5-.5z\" \/><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"posted-on \"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2026-03-16T15:48:29+01:00\">16 mars 2026<\/time><\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"reading-time\">10 min de lecture<\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<p class=\"card-post__title h5\">\n\t\t\tNotes de frais et facture \u00e9lectronique\u00a0: tout comprendre sur les cons\u00e9quences de la r\u00e9forme\u00a0!\t\t<\/p>\n\n\t\t\t<\/a>\n\t\n\t\n\t\t\n\t\n\t<\/article>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"col col-6 col-lg-3 card-grid__item\">\n\t\t\t\t\t\t<article\n\t\tclass=\"card-post related-post related-post-4 post-29259 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-legal-et-reglementation tag-collaborateurs tag-contrat-de-travail tag-rh-et-fiche-de-paie business_type-artisans-et-petites-entreprises business_type-petites-et-moyennes-entreprises business_type-expertise-comptable industry-btp industry-industrie industry-negoce industry-services\"\n>\n\t\t\t<a\n\t\t\tclass=\"card-post__link\"\n\t\t\thref=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/aide-embauche-apprentis-2026\/\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t<figure class=\"card-post__media\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"384\" src=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1441650542-684x384.jpg\" class=\"card-post__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1441650542-684x384.jpg 684w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1441650542-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/09\/GettyImages-1441650542-1215x810.jpg 1215w\" sizes=\"auto, (min-width: 48em) 250px, (min-width: 30em) 100vw, 100vw\" \/>\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/figure>\n\n\t\t\n\t\t\t\t\t<div class=\"card-post__meta\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"posted-on \"><time class=\"entry-date published\" datetime=\"2026-03-16T09:15:00+01:00\">16 mars 2026<\/time><\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"card-post__meta-text\"><span class=\"reading-time\">6 min de lecture<\/span><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<p class=\"card-post__title h5\">\n\t\t\tAide \u00e0 l&#8217;embauche d&rsquo;apprentis : de nouvelles r\u00e8gles depuis le 8 mars 2026\t\t<\/p>\n\n\t\t\t<\/a>\n\t\n\t\n\t\t\n\t\n\t<\/article>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le d\u00e9part d\u2019un collaborateur n\u2019est pas toujours simple \u00e0 g\u00e9rer. Focalis\u00e9es sur les aspects juridiques, de nombreuses entreprises n\u00e9gligent le contr\u00f4le des acc\u00e8s aux informations. Les risques ne sont pas toujours l\u00e0 o\u00f9 on les attend. Les fuites d\u2019informations sensibles ne proviennent pas toujours d\u2019une infiltration externe. La menace est tr\u00e8s souvent \u00e0 l\u2019int\u00e9rieur de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":710,"featured_media":9612,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sage_video":false,"post_featured_image_hide":false,"sage_hide_published_date":false,"sage_hide_read_time":false,"sage_hide_share_buttons":false,"_pwl_sage_podcast_buzzsprout_src":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[118,239,91],"business_type":[8,9],"lilypad":[],"context":[],"industry":[23,24,25,26],"persona":[34,36,37],"imagine_tag":[454],"coauthors":[906],"class_list":["post-650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-management-et-rh","tag-cybersecurite-ou-securite-informatique","tag-donnees","tag-rh-et-fiche-de-paie","business_type-artisans-et-petites-entreprises","business_type-petites-et-moyennes-entreprises","industry-btp","industry-industrie","industry-negoce","industry-services"],"sage_meta":{"region":"fr-fr","author_name":"Christophe Adam","featured_image":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/ColleaguesForCareersPage_GL_280416-245-3-1024x779-1.jpg","imagine_tags":{"454":"Paie et RH"}},"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"Sage Advice France","distributor_original_site_url":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/posts\/650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/users\/710"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/comments?post=650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/posts\/650\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/media\/9612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/media?parent=650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/categories?post=650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/tags?post=650"},{"taxonomy":"business_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/business_type?post=650"},{"taxonomy":"lilypad","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/lilypad?post=650"},{"taxonomy":"context","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/context?post=650"},{"taxonomy":"industry","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/industry?post=650"},{"taxonomy":"persona","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/persona?post=650"},{"taxonomy":"imagine_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/imagine_tag?post=650"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sage.com\/fr-fr\/blog\/api\/wp\/v2\/coauthors?post=650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}